Probleem en oplossing
Een patiënt die de thuiszorg ontvangt, blijft tegelijk patiënt van de huisarts. Beide zorgverleners houden een eigen dossier bij, maar de dossiers zijn niet verbonden. De huisarts weet daardoor vaak niet wat de wijkverpleegkundige vastlegt, en omgekeerd. Informatie wordt nu uitgewisseld via telefoontjes of e-mail, en dat is traag, foutgevoelig en frustrerend - ook voor de patiënt zelf.
Dit speelt voor huisartsen die patiënten begeleiden die ook thuiszorg krijgen, voor de wijkverpleegkundigen die hen verzorgen, en bovenal voor de patiënt.
Huisartsinzage geeft de huisarts via het eigen huisartsinformatiesysteem (HIS) inzage in het thuiszorgdossier van de patiënt of via een viewer-applicatie wanneer dat systeem niet direct is aangesloten. De inzage is gericht op de informatie die voor huisartsenzorg relevant is. Daardoor ziet de huisarts wat nodig is zonder te hoeven bellen of mailen, en hoeft de wijkverpleegkundige geen dubbele administratie meer bij te houden om de huisarts op de hoogte te houden.
Wat het doet
- Geeft de huisarts een actueel beeld van het thuiszorgdossier van zijn eigen patiënt, via het eigen HIS of een viewer-applicatie.
- Werkt over de grenzen van verschillende zorgorganisaties heen.
- Werkt op basis van de toestemming van de patiënt, gecontroleerd bij de bron.
- Legt elke raadpleging vast bij de zorgorganisatie die de gegevens beheert.
- Volgende stap: inzage komt ook de andere kant op beschikbaar, zodat de wijkverpleegkundige via het eigen ECD de relevante informatie uit het HIS kan inzien.
Wat dit níet is: Dit is geen vervanging van overdrachtsmomenten of overleg tussen zorgverleners. Het gaat om inzage in informatie, niet om gezamenlijke besluitvorming.
Hoe het werkt op Nuts
Nuts is een open netwerk voor veilige uitwisseling van zorggegevens tussen zorgorganisaties. Voordat een huisarts het thuiszorgdossier van een patiënt kan inzien of een wijkverpleegkundige omgekeerd de relevante informatie uit het huisartsdossier doorloopt het systeem eerst een aantal controles. Ze zijn in lagen opgebouwd; pas als elke laag klopt, opent de inzage:
- Deelname — de organisatie die de gegevens opvraagt, doet mee aan deze toepassing en heeft een aansluitovereenkomst met Stichting Nuts.
- Identiteit — de aanvraag komt aantoonbaar van een erkende zorgorganisatie. Dat wordt vastgesteld met een digitaal certificaat (op basis van het UZI-register), te vergelijken met een legitimatiebewijs voor zorgorganisaties.
- Toestemming — de patiënt heeft toestemming gegeven om de gegevens te delen. Die toestemming is de basis voor elke uitwisseling; zonder toestemming gebeurt er niets.
- Behandelrelatie (aanvullend) — als aanvullende grondslag kan gelden dat de opvragende zorgverlener is vastgelegd en bekend bij de patiënt in het bronsysteem. Deze controle is optioneel en wordt toegepast op de route waarin de huisarts gegevens ophaalt bij de thuiszorg.
- Gerichte inzage — alleen informatie die vooraf is afgesproken als relevant voor de opvragende zorgverlener wordt gedeeld, niet meer.
Je kunt het zien als een sleutelkastje: de medische gegevens reizen niet rond. Er is alleen een sleutel die past op het juiste moment, bij de juiste organisatie.
Wat Nuts voor deze toepassing betekent
Bij huisartsinzage wisselen huisartsenpraktijken gegevens uit met thuiszorgorganisaties. In Nederland zijn dat duizenden huisartsenpraktijken en honderden thuiszorgorganisaties, elk met hun eigen softwareleverancier. Zonder een gezamenlijk afsprakenstelsel zou elke softwareleverancier per zorgorganisatie of per regio een aparte koppeling moeten bouwen - of zou er een centraal schakelpunt nodig zijn waar alle gegevens doorheen lopen.
Het Nuts-netwerk werkt anders. De medische gegevens blijven bij de bron, in het eigen systeem van de zorgorganisatie die ze heeft vastgelegd; er is geen centrale database waar patiëntdossiers worden opgeslagen. Aangesloten partijen wisselen op een uniforme manier uit, zonder dat daarvoor per praktijk of per regio een aparte koppeling nodig is.
Dat betekent niet dat gegevens zomaar met elke aangesloten partij beschikbaar zijn: voor elke samenwerking gelden voorwaarden die in het bronsysteem zijn vastgelegd — het ECD bij de thuiszorg of het HIS bij de huisarts. De patiënt is er bekend, de benodigde toestemming is geregistreerd, en er is vastgelegd waar de patiënt in zorg is. Pas als aan die voorwaarden is voldaan, kan er worden uitgewisseld.
Voor deze toepassing betekent dat: geen aparte koppelingen per huisartsenpraktijk of thuiszorgorganisatie, geen centraal opgeslagen patiëntdossiers, en geen leverancierslock-in. Eén keer goed geregeld en per samenwerking geborgd in het bronsysteem.
Privacy en gegevensbescherming
De opvragende zorgverlener ziet alleen de informatie die nodig is voor de zorgtaak - niet het hele dossier. Een huisarts ziet dus de relevante gegevens uit het thuiszorgdossier, en een wijkverpleegkundige de relevante gegevens uit het huisartsdossier. Wat "relevant" is, is vooraf vastgelegd: er is een afgesproken set gegevens die opgevraagd kan worden, en daarbuiten geeft het bronsysteem niets vrij. Het is dus niet mogelijk om via deze inzage het volledige dossier op te vragen.
De basis hiervoor is dat beide zorgverleners een eigen behandelrelatie met de patiënt hebben, en dat de patiënt hun toestemming heeft gegeven om gegevens met elkaar te delen. De juridische grondslag voor de uitwisseling is die toestemming. Het werkt vergelijkbaar met hoe een ziekenhuisarts en een huisarts, elk met hun eigen rol, samen één patiënt behandelen en daarover informatie delen.
Elke raadpleging wordt vastgelegd bij de zorgorganisatie die de gegevens beheert, en de patiënt kan daar opvragen wie zijn dossier heeft ingezien. Wil de patiënt deze inzage niet? Dan kan hij bezwaar maken bij de betrokken zorgorganisaties.
Vraag het je leverancier
Huisartsen kunnen het thuiszorgdossier van hun patiënt inzien zonder bellen of e-mailen - veilig, alleen wanneer het mag, en met toestemming van de patiënt. Dat betekent minder tijd kwijt aan informatie ophalen, minder kans op fouten, en betere zorg voor patiënten die met meerdere zorgverleners te maken hebben.
Jouw softwareleverancier is het aanspreekpunt. Stel hen deze vraag:
"Ondersteunt jullie software Huisartsinzage op het Nuts-netwerk? Zo niet, staat dit op de roadmap?"
Werkt je leverancier nog niet met Nuts? Deel de link naar deze pagina of verwijs ze naar starten met Nuts.
Vragen, ideeën of wil je meedenken? Stel je vraag via Slack of sluit je aan bij de Nuts-community - daar denken zorgorganisaties, leveranciers en geïnteresseerden samen mee over toepassingen als deze.
Links & contact
- Specificatie (GitHub): toepassing-zorginzage-ha-vvt
- Zorgtoepassingsprofiel (Wiki): Huisartsinzage in het thuiszorgdossier
- Functionele uitwerking (Wiki): Functionele uitwerking Huisartsinzage
- Risicoanalyse en juridische rolverdeling (Wiki): Authenticatie risicoanalyse
- DPIA: Google Doc
- Contactpersoon: Cornelis de Pee
- Laatst bijgewerkt: 27 juli 2026